Ingeborg Bachmanns Schwanken zwischen dem Süden und Norden (Zum Landschaftserlebnis bei Ingeborg Bachmann)
Streszczenie
W artykule podjęto próbę zanalizowania pewnego aspektu - kategorii
estetycznej prozy poetki austriackiej Ingeborg Bachmann,
a mianowicie krajobrazu czyli świata przedstawionego oraz tzw.
krajobrazu wewnętrznego. Nawiązuje się do źródeł inspirujących
twórczość Ingeborg Bachmann - do filozofii pozytywistycznej, w
szczególności do filozofii Ludwika Wittgensteins, który w istotnej
mierze wpłynął na sposób pojmowania i przedstawiania świata
u Bachmann czy wreszcie sposób przeżywania przez nią świata
otaczającego. Artykuł jest więc przyczynkiem do zrozumienia
krajobrazu przedstawionego w prozie Bachmann jako obrazu przestrzeni
językowej.
Bachmann, poetka będąca jednocześnie intelektualistką z wykształceniem
filozoficznym, poszukującą "metajęzyka" zdolnego
wyrazić prawdę, całe swe życie spędziła w ciągłym mchu, w podróży.
Ten wieczny niepokój poszukiwania znajduje odbicie w jej
utworach nie tylko poetyckich, jednakże nie poświęciła opisowi
świata zbyt wiele miejsca. Jednocześnie funkcjonują w jej liryce i prozie pewne kompleksy tematyczno-obrazowe: "południe",
obraz Włoch, gdzie umiejscowiona jest akcja większości, utworów,
oraz obraz miasta austriackiego - Wiednia (powieść "Malina",
opowiadania z tomów "Symulantka" i "Das dreißigste Jahr").
Pisarka starała się dać wyraz prawdzie, która - jak pisali
Wittgenstein i Hesse - nie da się właściwie wyrazić w słowach.
Dlatego też nie można mówić o krajobrazie w sensie XIX-wiecznym,
raczej o projekcji świata wewnętrznego a więc o "le paysage Interieur" w utworach Ingeborg Bachmann.