Energetyczna gra Gazpromu w warunkach sankcji

Abstract

During the Putin era, the Russian Federation has conducted its energy policy with remarkable effectiveness in relation to both Europe and the post-Soviet region. The primary tool for implementing this policy was the state-owned corporation Gazprom, responsible for the transmission of natural gas in both directions. In the European market, Gazprom’s position gradually strengthened with the construction of new export pipelines – Nord Stream 1 and Nord Stream 2. By the end of the second decade of the 21st century, it appeared that the Russian gas giant was and would remain an undisputed player in the EU gas market, significantly influencing the energy situation in Europe.The energy crisis triggered by Gazprom in the winter of 2021/2022 – along with anti-Russian sanctions following the outbreak of large-scale war with Ukraine in February 2022 – shortly led to significant changes in energy markets. The new geopolitical conditions forced EU countries to gradually phase out Russian natural gas, while Gazprom was compelled to seek new export routes for its energy resources. This article provides an analysis of Gazprom’s energy policy, with particular emphasis on the period following the outbreak of the large-scale Russian-Ukrainian war in 2022.

W epoce putinowskiej Federacja Rosyjska niezwykle skutecznie prowadziła swoją politykę energetyczną zarówno wobec Europy, jak i regionu postradzieckiego. Narzędziem kreowania owej polityki pozostawała państwowa korporacja Gazprom, odpowiedzialna za przesył gazu ziemnego w obu kierunkach. Na rynku europejskim pozycja Gazpromu stopniowo umacniała się wraz z budową nowych gazociągów eksportowych – Nord Stream 1 oraz Nord Stream 2. Pod koniec drugiej dekady XXI w. wydawało się, że rosyjski gigant gazowy jest i pozostanie niekwestionowanym graczem gazowego rynku unijnego w ogromnym stopniu oddziałującym na sytuację energetyczną w Europie.Wywołany przez Gazprom kryzys energetyczny zimą 2021/2022 r. oraz antyrosyjskie sankcje po rozpoczęciu wielkoskalowej wojny z Ukrainą w lutym 2022 r. doprowadziły w krótkim czasie do znaczących zmian na rynkach energii. Nowe uwarunkowania geopolityczne zmusiły państwa UE do stopniowej rezygnacji z rosyjskiego gazu ziemnego, zaś Gazprom do poszukiwania nowych dróg eksportu swoich surowców energetycznych. Prezentowany artykuł jest analizą polityki energetycznej Gazpromu ze szczególnym uwzględnieniem okresu po wybuchu wielkoskalowej wojny rosyjsko-ukraińskiej w 2022 r