Pokaż uproszczony rekord

dc.contributor.authorŚmiechowski, Kamil
dc.date.accessioned2026-03-26T08:53:04Z
dc.date.available2026-03-26T08:53:04Z
dc.date.issued2025-12-29
dc.identifier.issn2080-8313
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/57804
dc.description.abstractCelem artykułu jest poddanie krytycznej analizie dotychczasowych osiągnięć polskiej historiografii dotyczącej ośrodków przemysłowych ze szczególnym uwzględnieniem Łodzi. Choć polska historiografia posiada niebagatelne osiągnięcia w tym zakresie, nadal funkcjonuje wiele „białych plam” oraz „nieznanych lądów” – obszarów zaniedbanych, które sprawiają, że wiele interesujących aspektów ucieka uwadze badaczy. Artykuł składa się z dwóch części – w pierwszej omówione zostają uwarunkowania, w których rozwijała się historiografia miast przemysłowych na ziemiach polskich od 1945 r. aż do chwili obecnej. Towarzyszy temu autorska ocena tych dokonań. W drugiej Autor przystępuje do diagnozowania niewykorzystanych możliwości w prowadzonych na przestrzeni lat badaniach, spróbuje wskazać na obszary problemowe oraz postuluje kierunki dalszych badań.pl
dc.description.abstractThis article aims to provide a critical analysis of the achievements of Polish historiography concerning industrial centres, with a particular focus on Lodz. Although Polish historiography has made significant achievements in this field, there are still many ‘blank spots’ and ‘unknown territories’ – neglected areas that cause many interesting aspects to escape the attention of researchers. The article is divided into two sections. The first section discusses the conditions in which the historiography of industrial cities in Poland has developed from 1945 to the present day. The author provides an assessment of these achievements alongside this discussion. The second part proceeds to diagnose untapped potential in research conducted over the years, identifies problem areas and proposes directions for further research.en
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl
dc.relation.ispartofseriesStudia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX Wiekupl
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
dc.subjectPolish historiographyen
dc.subjectregional historyen
dc.subjecturban historyen
dc.subjectLodzen
dc.subjectWarsawen
dc.subjectUpper Silesiaen
dc.subjectDąbrowa Basinen
dc.subjecthistoriografia polskapl
dc.subjecthistoria regionalnapl
dc.subjecthistoria miejskapl
dc.subjectŁódźpl
dc.subjectWarszawapl
dc.subjectGórny Śląskpl
dc.subjectZagłębie Dąbrowskiepl
dc.title„Białe plamy” i „nieznane lądy”. Niewykorzystane możliwości w historii regionalnej ośrodków przemysłowych na ziemiach polskich, ze szczególnym uwzględnieniem Łodzipl
dc.title.alternative“White spots” and “unknown lands.” Untapped opportunities in the regional history of industrial centers in Poland, with particular emphasis on Lodzen
dc.typeArticle
dc.page.number15-33
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Łódzkipl
dc.identifier.eissn2450-6796
dc.referencesArchitektura w mieście, architektura dla miasta: przestrzeń publiczna w miastach ziem polskich w „długim” dziewiętnastym wieku, red. A. Łupienko, A. Zabłocka-Kos, Warszawa 2019.pl
dc.referencesArchitektura w mieście, architektura dla miasta: społeczne i kulturowe aspekty funkcjonowania architektury na ziemiach polskich lat 1815–1914, red. M. Getka-Kenig, A. Łupienko, Warszawa 2017.pl
dc.referencesBömelburg H-J., Łódź. Historia wielokulturowego miasta przemysłowego w XIX wieku, Łódź 2024. https://doi.org/10.18778/8331-190-6pl
dc.referencesBrzostek B., Wstecz. Historia Warszawy do początku, Warszawa 2021.pl
dc.referencesBurszta W.J., Dobrosielski J., Jaskułowski K., Majbroda K., Majewski P., Rauszer M., Naród w szkole. Historia i nacjonalizm w polskiej edukacji szkolnej, Gdańsk–Warszawa 2020.pl
dc.referencesChwalba A., O nowy kształt historycznych badań regionalnych – uwagi do tekstu Roberta Traby, [w:] O nowy model historycznych badań regionalnych, red. K.A. Makowski, Poznań 2007, s. 89–99.pl
dc.referencesA comparative study of Łódź and Manchester: geographies of European cities in transition, red.S. Liszewski, C. Young, Łódź 1997.pl
dc.referencesCzłowiek twórcą historii, red. C. Kuklo, W. Walczak, t. 3: Społeczeństwo wobec wyzwań nowoczesności, Białystok 2024.pl
dc.referencesDomińczak M., Zaguła A., Typologia łódzkiej kamienicy, Łódź 2019.pl
dc.referencesDzieje Żydów w Łodzi 1820–1944: wybrane problemy, red. W. Puś, S. Liszewski, Łódź 1991.pl
dc.referencesFijałek J., Indulski J., Opieka zdrowotna w Łodzi do roku 1945: studium organizacyjno-historyczne, Łódź 1990.pl
dc.referencesGórzyński M., Planowanie urbanistyczne w Królestwie Polskim drugiej połowy XIX i początku XX wieku: polityki miejskie w przestrzeni, Kalisz 2023.pl
dc.referencesJanas K., Nowa Huta. Przestrzeń tożsamości, Kraków 2020.pl
dc.referencesJedlicki J., Świat zwyrodniały. Lęki i wyroki krytyków nowoczesności, Warszawa 2000.pl
dc.referencesJulkowska V., Białe plamy, [w:] Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. M. Saryusz-Wolska, R. Traba, współpraca: J. Kalicka, Warszawa 2014, s. 59–60.pl
dc.referencesKobieta i społeczeństwo na ziemiach polskich w XIX w.: zbiór studiów, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 1990.pl
dc.referencesKobieta i edukacja na ziemiach polskich w XIX i XX w.: zbiór studiów, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, t. 1, Warszawa 1992; t. 2, cz. 1, Warszawa 1992; t. 2, cz. 2, Warszawa 1992.pl
dc.referencesKobieta i świat polityki: Polska na tle porównawczym w XIX i w początkach XX wieku: zbiór studiów, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 1994.pl
dc.referencesKobieta i kultura: kobiety wśród twórców kultury intelektualnej i artystycznej w dobie rozbiorów i w niepodległym państwie polskim: zbiór studiów, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 1996.pl
dc.referencesKobieta i świat polityki w niepodległej Polsce 1918–1939: zbiór studiów, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 1996.pl
dc.referencesKobieta i kultura życia codziennego: wiek XIX i XX: zbiór studiów, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 1997.pl
dc.referencesKobieta i praca: wiek XIX i XX: zbiór studiów, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 2000.pl
dc.referencesKobieta i kultura czasu wolnego. Wiek XIX i XX, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 2001.pl
dc.referencesKobieta i małżeństwo. Społeczno-kulturowe aspekty seksualności. Wiek XIX i XX, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 2004.pl
dc.referencesKobieta i rewolucja obyczajowa. Społeczno-kulturowe aspekty seksualności. Wiek XIX i XX, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 2005.pl
dc.referencesKonieczka-Śliwińska D., Historiografia regionalna – inna (konieczna) perspektywa oglądu historii Polski, [w:] Człowiek twórcą historii, red. C. Kuklo, W. Walczak, t. 8: Miejsce historii w edukacji humanistycznej w XXI w., cz. 2, Białystok 2024, s. 9–35.pl
dc.referencesKoryś P., Poland from partitions to EU accession: A modern economic history, 1772–2004, London 2018. https://doi.org/10.1007/978-3-319-97126-1pl
dc.referencesKorzec P., Walki rewolucyjne w Łodzi i okręgu łódzkim w latach 1905–1907, Warszawa 1955.pl
dc.referencesKoter M., Kulesza M., Puś W., Pytlas S., Wpływ wielonarodowego dziedzictwa kulturowego Łodzi na współczesne oblicze miasta, Łódź 2005.pl
dc.referencesLewandowska I., Nowe możliwości źródłowe i perspektywy badań regionalnych, [w:] Człowiek twórcą historii, red. C. Kuklo, W. Walczak, t. 8: Miejsce historii w edukacji humanistycznej w XXI w., cz. 2, Białystok 2024, s. 37–63.pl
dc.referencesŁódź. Dzieje miasta, red. R. Rosin, t. 1: Do 1918 r., red. B. Baranowski, J. Fijałek, Warszawa–Łódź 1980.pl
dc.referencesŁódź poprzez wieki. Historia miasta, red. J. Kita, t. 1: Do 1820 roku, red. T. Grabarczyk, Łódź 2023.pl
dc.referencesŁódź poprzez wieki. Historia miasta, red. J. Kita, t. 2: 1820–1914, red. J. Kita, Łódź 2023.pl
dc.referencesŁódź poprzez wieki. Historia miasta, red. J. Kita, t. 3: 1914–1945, red. P. Waingertner, Łódź 2024.pl
dc.referencesŁódź poprzez wieki. Historia miasta, red. J. Kita, t. 4: Od 1945 roku, red. K. Lesiakowski, Łódź 2024.pl
dc.referencesŁódź poprzez wieki. Historia miasta, red. J. Kita, t. 5: Rozmowy jak przy kawie, red. M. Goss, Łódź 2025.pl
dc.referencesŁupienko A., Kamienice czynszowe Warszawy 1864–1914, Warszawa 2015.pl
dc.referencesMadejska M., Aleja włókniarek, Wołowiec 2019.pl
dc.referencesNietyksza M., Rozwój miast i aglomeracji miejsko-przemysłowych w Królestwie Polskim 1865–1914, Warszawa 1986.pl
dc.referencesOstrowski W., Świetna karta z dziejów planowania w Polsce, Warszawa 1949.pl
dc.referencesPod jednym dachem. Niemcy oraz ich polscy i żydowscy sąsiedzi w Łodzi w XIX i XX wieku, red. K. Radziszewska, K. Woźniak, Łódź 2000.pl
dc.referencesPolacy, Niemcy, Żydzi w Łodzi w XIX–XX w. Sąsiedzi dalecy i bliscy, red. P. Samuś, Łódź 1997.pl
dc.referencesPozniak K., Nowa Huta. Generations of Change in a Model Socialist Town, Pittsburgh 2014, https://doi.org/10.2307/j.ctt9qh8c3pl
dc.referencesPruss W., Rozwój przemysłu warszawskiego 1864–1914, Warszawa 1978.pl
dc.referencesPrzeperski M., Dziki wschód. Transformacja po polsku 1986–1993, Kraków 2024.pl
dc.referencesPuś W., Żydzi w Łodzi w czasach zaborów 1793–1914, Łódź 1998.pl
dc.referencesPytlas S., Łódzka burżuazja przemysłowa 1864–1914, Łódź 1994.pl
dc.referencesPytlas S., Szymczak J. [rec.], Łódź. Dzieje miasta, red. R. Rosin, t. 1: Do 1918 r., red. B. Baranowski, J. Fijałek, Warszawa–Łódź 1980, ss. 674, „Rocznik Łódzki” 1982, t. 31, s. 297–307.pl
dc.referencesRewers E., Kulturowe studia miejskie. Wprowadzenie, Warszawa 2014.pl
dc.referencesŘezník M., Historiografia regionalna w kontekście międzynarodowym: sąsiedztwa, pogranicza, wielokulturowość, [w:] Człowiek twórcą historii, red. C. Kuklo, W. Walczak, t. 8: Miejsce historii w edukacji humanistycznej w XXI w., cz. 2, s. 65–85.pl
dc.referencesRola wspólnot wyznaniowych w historii miasta Łodzi, red. M. Koter, M. Łapa, J. Walicki, Łódź 2010. Rutkowski T., Historiografia i historycy w PRL. Szkice, Warszawa 2019. Sikorska-Kowalska M., Wizerunek kobiety łódzkiej przełomu XIX i XX wieku, Łódź 2001. Stefański K., Jak zbudowano przemysłową Łódź, Łódź 2001.pl
dc.referencesStobiecki R., Historiografia PRL. Ani dobra, ani mądra, ani pięka... ale skomplikowana, Warszawa 2007.pl
dc.referencesStobiecki R., Historiografia regionalna: nowa wizja dziejów czy nowa metoda?, „Borussia” 2008, nr 43, s. 12–21.pl
dc.referencesStobiecki R., O pewnej współczesnej, brawurowej próbie odczytania dziedzictwa krakowskiej szkoły historycznej, [w:] Krakowska szkoła historyczna a Polskie Towarzystwo Historyczne. Studia historiograficzne, red. P. Biliński, P. Plichta, Warszawa–Kraków 2017, s. 183–192.pl
dc.referencesStobiecki R., Różne oblicza historycznego rewizjonizmu, „Sensus Historiae” 2015, t. 19, s. 17–38.pl
dc.referencesSzymański M., Fabryczne piętno. Próba oceny wpływu industrializacji Łodzi i regionu w latach 70. XX wieku na degradację środowiska naturalnego, [w:] Procesy modernizacyjne w „Młodszej Europie” z perspektywy interdyscyplinarnej, red. P. Grata, J. Kinal, Rzeszów 2023, s. 200–226.pl
dc.referencesSzymański M., Łódka, Jasień i inne ścieki. Przemysł a degradacja łódzkich rzek w XX wieku, [w:] Riverscape. Ujawniając rzeki, red. M. Domański, Łódź 2024, s. 117–160.pl
dc.referencesŚmiechowski K., Co historyk miasta zawdzięcza antropologii i socjologii? Doświadczenie łódzkie, [w:] Miasto mozaika. Opis kulturowy, red. A. Krupa-Ławrynowicz, K. Orszulak-Dudkowska, Łódź 2023, s. 339–352, https://doi.org/10.18778/8331-408-2.21pl
dc.referencesŚmiechowski K., Rodzina miast, czyli w stronę aglomeracji łódzkiej, [w:] Łódź poprzez wieki. Historia miasta, red. J. Kita; t. 2: 1820–1914, red. J. Kita, Łódź 2023, s. 375–390.pl
dc.referencesTraba R., Ciągłość i historia przerywana: miasto w długim trwaniu, [w:] O nowy model historycznych badań regionalnych, red. K.A. Makowski, Poznań 2007, s. 75–89.pl
dc.referencesTrzeciak A., Stocznia Gdańska. Miejsca, ludzie, historie, Gdańsk 2019.pl
dc.referencesWakeman R., A Modern History of European Cities: 1815 to the Present, London 2020, https://doi.org/10.5040/9781350017696pl
dc.referencesWielki przemysł, wielka cisza. Łódzkie zakłady przemysłowe 1945–2000, red. M. Madejska, Łódź 2020.pl
dc.referencesZysiak A., Śmiechowski K., Piskała K., Marzec W., Kaźmierska K., Burski J., From Cotton and Smoke. Łódź – Industrial City and Discourses of Asynchronous Modernity 1897–1994, Łódź–Kraków 2018, https://doi.org/10.18778/8142-102-7pl
dc.referencesŹródła do dziejów rewolucji 1905–1907 w okręgu łódzkim, red. N. Gąsiorowska, t. 1, cz. 1, Warszawa 1957; t. 1, cz. 2, Warszawa 1958.pl
dc.referencesŹródła do dziejów rewolucji 1905–1907 w okręgu łódzkim, red. N. Gąsiorowska, t. 2, Warszawa 1964.pl
dc.referencesŻarnowska A., Robotnicy Warszawy na przełomie XIX i XX wieku, Warszawa 1985.pl
dc.contributor.authorEmailkamil.smiechowski@uni.lodz.pl
dc.identifier.doi10.18778/2080-8313.28.02
dc.relation.volume28


Pliki tej pozycji

Thumbnail

Pozycja umieszczona jest w następujących kolekcjach

Pokaż uproszczony rekord

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Poza zaznaczonymi wyjątkami, licencja tej pozycji opisana jest jako https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0