Pogląd Adolfa Eichlera na niemieckość Łodzi. O tworzeniu krajobrazu pamięci o charakterze narodowym

Abstract

Artykuł poświęcony został Adolfowi Eichlerowi uznawanemu za prekursora i pierwszego propagatora idei „niemieckości zagranicznej”, sytuując go w służbie ideologii narodowosocjalistycznej. W rzeczywistości Eichler rozwinął ideologię volkistowsko-narodową („völkisch”), ukazując ją począwszy od polityki rusyfikacji w Królestwie Polskim, zyskującą następnie na dynamice podczas I wojny światowej, a ostatecznie pod presją polskiej antyniemieckiej polityki w okresie międzywojennym. Adolf Eichler, sam będący Niemcem zagranicznym, a ostatecznie uchodźcą, stał się tym samym jednym z najważniejszych aktywistów niemieckiej diaspory w Rzeszy Niemieckiej. W jego wspomnieniach i księdze pamiątkowej wyraźnie widać, jak ważna stała się ideologia ludowa w jego aktywistycznej argumentacji na rzecz wzmocnienia niemieckości w byłym Imperium Rosyjskim i poza nim.

The article is devoted to Adolf Eichler, considered the precursor and first propagator of the idea of “foreign Germanness,” placing him in the service of National Socialist ideology. In reality, Eichler developed the Volkist-nationalist (“völkisch”) ideology, presenting it starting with the policy of Russification in the Kingdom of Poland, which then gained momentum during World War I, and finally under the pressure of Polish anti-German policy in the interwar period. Adolf Eichler, himself a foreign German and ultimately a refugee, thus became one of the most important activists of the German diaspora in the German Reich. His memoirs and commemorative book clearly show how important folk ideology became in his activist arguments for strengthening German identity in the former Russian Empire and beyond.