Show simple item record

Fenomen zjawiska szarych rozwodów w kulturze zachodu – jego uwarunkowania w świetle współczesnych opracowań

dc.contributor.authorGarncarek, Emilia
dc.date.accessioned2026-04-08T14:43:12Z
dc.date.available2026-04-08T14:43:12Z
dc.date.issued2026-04-08
dc.identifier.issn0208-600X
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/58021
dc.description.abstractThe article addresses the issue of divorce in the second half of life, known as grey/silver divorce. Its aim is to identify the factors contributing to the prevalence of this phenomenon in Western culture. The article presents the sociocultural context of the phenomenon, and the analysis (desk research) allowed for the identification of a typology of factors determining grey/silver divorces. The summary emphasises the impact and importance of further sociological research on this issue.en
dc.description.abstractArtykuł podejmuje problematykę rozwodów w drugiej połowie życia, tzw. „szarych/srebrnych” rozwodów. Jego celem jest poznanie uwarunkowań nasilenia zjawiska w kulturze zachodniej. W artykule przedstawiono kontekst społeczno-kulturowy fenomenu, a przeprowadzona analiza (desk research) pozwoliła na wyodrębnienie typologii czynników warunkujących „szare/srebrne” rozwody. W podsumowaniu podkreślono wpływ i znaczenie dalszych socjologicznych badań nad omawianą problematyką.pl
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl
dc.relation.ispartofseriesActa Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica;96pl
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
dc.subjectprzemiany rodzinypl
dc.subjectrozwody w drugiej połowie życiapl
dc.subjectszare/srebrne rozwodypl
dc.subjectdesk researchpl
dc.subjectfamily transformationsen
dc.subjectdivorces in the second half of lifeen
dc.subjectgrey/silver divorcesen
dc.subjectdesk researchen
dc.titleFenomen zjawiska szarych rozwodów w kulturze zachodu – jego uwarunkowania w świetle współczesnych opracowańpl
dc.title.alternativeThe Phenomenon of Grey Divorce in Western Culture: Its Conditions in the Light of Contemporary Studiesen
dc.typeArticle
dc.page.number93-110
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Instytut Socjologii, Katedra Socjologii Wsi, Miasta i Zmiany Społecznejpl
dc.identifier.eissn2353-4850
dc.referencesAlmog E., Herbst-Debby A. (2025), Women who initiate divorce embrace autonomy, „Journal of Marriage and Family”, vol. 87(4), s. 1664–1685, https://doi.org/10.1111/jomf.13080pl
dc.referencesAmato P. (2000), The consequences of divorce for adults and children, „Journal of Marriage and the Family”, vol. 62, s. 1269–1287.pl
dc.referencesAmato P. (2010), Research on divorce: Continuing trends and new developments, „Journal of Marriage and Family”, vol. 72, s. 650–666, https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2010.00723.xpl
dc.referencesArber S., Davidson K., Ginn J. (2003), Gender And Ageing: Changing Roles and Relationships, Open University Press.pl
dc.referencesArcimowicz K. (2014), Przemiany męskości i relacji rodzinnych w polskich telesagach, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 51, s. 21–38, https://doi.org/10.18778/0208-600X.51.02pl
dc.referencesBair D. (2007), Calling It Quits: Late-life Divorce and Starting Over, Random House.pl
dc.referencesBishop K. (2022), Why women file for divorce more than men, BBC, https://www.bbc.com/worklife/article/20220511-why-women-file-for-divorce-more-than-men (dostęp: 3.09.2025).pl
dc.referencesBooth A., Johnson D.R. (1994), Declining health and marital quality, „Journal of Marriage and the Family”, vol. 56, s. 218–223.pl
dc.referencesBrown S.L., Lin I.-F. (2012), The gray divorce revolution: Rising divorce among middle-aged and older adults, 1990–2010, „The Journals of Gerontology: Series BJ”, vol. 67(6), s. 731–741, https://doi.org/10.1093/geronb/gbs089pl
dc.referencesBrown S.L., Lin I.-F. (2022), The graying of divorce: A half century of change, „Journals of Gerontology: Social Sciences”, vol. 77, no. 9, s. 1710–1720.pl
dc.referencesBrown S.L., Lin I.-F., Julian C.A. (2024), Gray divorce during the COVID-19 pandemic, „The Journals of Gerontology: Series B”, vol. 79(2), s. 1–6, https://doi.org/10.1093/geronb/gbad16pl
dc.referencesCarr D., Utz R. (2001), Late-life widowhood in the United States: New directions in research and theory, „Ageing International”, vol. 27, s. 65–88, https://doi.org/10.1007/s12126-001-1016-3pl
dc.referencesCimelli L., Bonnet C., Solaz A. (2025), Do late-life divorces produce greater gender inequalities? Evidence from administrative data, „Journal of Economic Inequality”, vol. 23, s. 989–1023, https://doi.org/10.1007/s10888-024-09665-2pl
dc.referencesCohen K.C., Demeter N. (2025), Being alone after late-life divorce: Freedom and loneliness from an intergenerational familial/dyadic perspective, „Aging & Mental Health”, vol. 29(1), s. 176–184, https://doi.org/10.1080/13607863.2024.2377264pl
dc.referencesda Silva Espindola M.M., da Costa Neto S.B. (2025), Personalidade e Ruptura Conjugal de Casais Heterossexuais: Uma Revisão Integrativa, „Fronteira. Journal of Social, Technological and Environmental Science”, vol. 14, no. 1, s. 362–381, https://doi.org/10.21664/2238-8869.2025v14i1.p362-381pl
dc.referencesDavey A., Szinovacz M.E. (2004), Dimensions of marital quality and retirement, „Journal of Family Issues”, vol. 25, s. 431–464, https://doi.org/10.1177/0192513X03257698pl
dc.referencesDryjańska A., Piotrowska J. (2012), Różowa strefa gospodarki, Fundacja Feminoteka, Warszawa.pl
dc.referencesDzwonkowska-Godula K. (2015), Tradycyjnie czy nowocześnie. Wzory macierzyństwa i ojcostwa w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.pl
dc.referencesEkerdt D.J., Vinick B.H. (1991), Marital complaints in husband-working and husband-retired couples, „Research on Aging”, vol. 13(3), s. 364–382, https://doi.org/10.1177/0164027591133005pl
dc.referencesEurostat, Marriage and divorce statistics, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Marriage_and_divorce_statistics (dostęp: 15.08.2025).pl
dc.referencesGander A.M. (2018), After the Divorce: Familial Factors That Predict Well-being for Older and Younger Persons, Routledge.pl
dc.referencesGarncarek E. (2017), Podejmowanie decyzji o dobrowolnej bezdzietności w kontekście jakości relacji małżeńskiej, „Dyskursy Młodych Andragogów”, nr 18, s. 373–387.pl
dc.referencesGiddens A. (2001), Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.pl
dc.referencesGiddens A. (2006), Przemiany intymności. Seksualność, miłość i erotyzm we współczesnych społeczeństwach, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.pl
dc.referencesGiddens A., Sutton P.W. (2024), Socjologia: nowe wydanie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.pl
dc.referencesGUS (2023), Sytuacja osób starszych w Polsce w 2022 r. Analizy statystyczne, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, Białystok.pl
dc.referencesHammond R.J., Hammond A.M., Einerson L., Ludlow C. (2008), Resource variations and marital status among later-life elderly, „Journal of Applied Social Science”, vol. 2(1), s. 47–60, https://doi.org/10.1177/193672440800200104pl
dc.referencesHatemi P.K., McDermott R., Eaves L. (2015), Genetic and environmental contributions to relationships and divorce attitudes, „Personality and Individual Differences”, vol. 72, s. 135–140, https://doi.org/10.1016/j.paid.2014.08.032pl
dc.referencesHiedemann B., Suhomlinova O., O’Rand A.M. (1998), Economic independence, economic status, and empty nest in midlife marital disruption, „Journal of Marriage and the Family”, vol. 60, s. 219–231, https://doi.org/10.2307/353453pl
dc.referencesThe Impact of Demographic Change in a Changing Environment, Publications Office of the European Union, 2023, https://commission.europa.eu/system/files/2023-01/Demography_report_2022_0.pdf (dostęp: 15.08.2025).pl
dc.referencesKawalerowicz J., Abramsson M., Kridahl L., Turunen J. (2025), Late-life divorce and housing changes among older men and women in Sweden, „Housing Studies”, s. 1–20, https://doi.org/10.1080/02673037.2025.2517081pl
dc.referencesKilmann P.R. (2012), Personality and interpersonal characteristics within distressed marriages, „The Family Journal”, vol. 20(2), s. 131–139, https://doi.org/10.1177/1066480712439532pl
dc.referencesKwak A. (2005), Rodzina w dobie przemian. Małżeństwo i kohabitacja, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa.pl
dc.referencesKwak A. (2014), Współczesne związki heteroseksualne: małżeństwa (dobrowolnie bezdzietne), kohabitacja, LAT, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa.pl
dc.referencesKwak A. (2022), The Polish family in transition: A shift towards greater gender equality?, „Contemporary Social Science”, vol. 17(4), s. 340–352, https://doi.org/10.1080/21582041.2022.2077419pl
dc.referencesKwaśniewska S. (2022), Nieodpłatna praca kobiet: równość zaczyna się w domu, https://krytykapolityczna.pl/gospodarka/kobiety-praca-dom-nierownosci/ (dostęp: 11.04.2025).pl
dc.referencesLin I.F. (2008), Consequences of parental divorce for adult children’s support of their frail parents, „Journal of Marriage and Family”, vol. 70(1), s. 113–128, https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2007.00465.xpl
dc.referencesLin I.F., Brown S.L., Wright M.R., Hammersmith A.M. (2018), Antecedents of gray divorce: A life course perspective, „The Journals of Gerontology. Series B: Psychological Sciences and Social Sciences”, vol. 73, s. 1022–1031, https://doi.org/10.1093/geronb/gbw164pl
dc.referencesLoew R.M. (1995), Determinants of divorced older women’s labor supply, „Research on Aging”, vol. 17(4), s. 385–411, https://doi.org/10.1177/0164027595174002pl
dc.referencesMojtabai R., Stuart E.A., Hwang I., Eaton W.W., Sampson N., Kessler R.C. (2017), Long-term effects of mental disorders on marital outcomes in the National Comorbidity Survey ten-year follow-up, „Social Psychiatry and Psychiatric Epidemi-ology”, vol. 52(10), s. 1217–1226, https://doi.org/10.1007/s00127-017-1373-1pl
dc.referencesMyers S.M., Booth A. (1996), Men’s retirement and marital quality, „Journal of Family Issues”, vol. 17(3), s. 336–357, https://doi.org/10.1177/019251396017003003pl
dc.referencesPutri E.L., Dewi R., Azhari Al-Mazaahib A. (2023), Gray divorce at Palembang Religious Court 2022: Factors associated with old age divorce, „Jurnal Perbandingan Hukum”, vol. 11(2), s. 205–225.pl
dc.referencesRestifo S.J., Ryabov I., Ruiz B. (2023), Race, gender, and nativity in the Southwest economy: An intersectional approach to income inequality, „Population Research and Policy Review”, vol. 42(3), s. 1–32.pl
dc.referencesRosenfeld M.J. (2018), Who wants the breakup? Gender and breakup in heterosexual couples, [w:] D. Alwin, D. Felmlee, D. Kreager (red.), Social Networks and the Life Course. Frontiers in Sociology and Social Research, vol. 2, Springer, Cham, https://doi.org/10.1007/978-3-319-71544-5_11pl
dc.referencesSchmidt F. (2011), Nieczyste relacje. Ambiwalencje i napięcia w dzisiejszych związkach intymnych – krytyczna analiza koncepcji Anthony’ego Giddensa, „Kultura i Społeczeństwo”, t. 1, s. 121–146, https://doi.org/10.35757/KiS.2011.55.1.7pl
dc.referencesSikorska M. (2018), Teorie praktyk jako alternatywa dla badań nad rodziną prowadzonych w Polsce, „Studia Socjologiczne”, t. 2(229), s. 31–63.pl
dc.referencesSlany K. (2006), Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie, Wydawnictwo Nomos, Kraków.pl
dc.referencesSlany K. (2011), Rodzina w refleksji feministyczno-genderowej, [w:] K. Slany, J. Struzik, K. Wojnicka (red.), Gender w społeczeństwie polskim, Wydawnictwo Nomos, Kraków.pl
dc.referencesStanfors M., Andersson F.N.G., Sandström G. (2025), A century of divorce: A time series analysis of macroeconomic conditions and marital dissolution in Sweden 1915–2010, „Scandinavian Economic History Review”, s. 1–22, https://doi.org/10.1080/03585522.2025.2477540pl
dc.referencesSteffan B., Jandric J., Loretto W., Airey L. (2025), The long shadow of divorce: Lifecourse, gender and later-life work and retirement, „Ageing and Society”, s. 1–21, https://doi.org/10.1017/S0144686X25100202pl
dc.referencesSzlendak T. (2010), Socjologia rodziny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.pl
dc.referencesSzlendak T. (2025), Miłość nie istnieje. Związki, randki i życie solo w XXI wieku, Wydawnictwo Znak Literanova, Kraków.pl
dc.referencesTravers D. (2025), Why women seek divorce more often than men, „Psychology Today”, https://www.psychologytoday.com/us/blog/social-instincts/202506/why-women-are-more-likely-to-initiate-divorces-than-men (dostęp: 25.09.2025).pl
dc.referencesWalzer S. (2008), Redoing gender through divorce, „Journal of Social and Personal Relationships”, vol. 25(1), s. 5–21, https://doi.org/10.1177/0265407507086803pl
dc.referencesWard L., Mathias J.L., Hitchings S.E. (2007), Relationships between bereavement and cognitive functioning in older adults, „Gerontology”, vol. 53(6), s. 362–372, https://doi.org/10.1159/000104787pl
dc.referencesWestrick-Payne K.K., Brown S.L. (2024), Marriage duration at time of gray divorce, „Family Profiles”, vol. 12, https://doi.org/10.25035/ncfmr/fp-24-12pl
dc.referencesWilli J. (1996), Związek dwojga: psychoanaliza pary, Wydawnictwo Santorski, Warszawa.pl
dc.referencesWolfe J.D., Thomeer M.B. (2021), Divorce, economic resources, and survival among older black and white women, „Journal of Marriage and Family”, vol. 83, issue 1, s. 173–190, https://doi.org/10.1111/jomf.12702pl
dc.referencesWu Z., Schimmele C.M. (2007), Uncoupling in late life, „Generations”, vol. 31, s. 41–46.pl
dc.referencesŻadkowska M. (2024), Para w pustym gnieździe – o turbulencjach relacyjnych po wyprowadzce dorosłych dzieci z domu rodzinnego, „Studia Socjologiczne”, nr 3, s. 31–58, https://doi.org/10.24425/sts.2024.151933pl
dc.contributor.authorEmailemilia.garncarek@uni.lodz.pl
dc.identifier.doi10.18778/0208-600X.96.05


Files in this item

Thumbnail
Name:
93-110_Gancarek.pdf
Size:
403.9Kb
Format:
PDF
View/Open

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Except where otherwise noted, this item's license is described as https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0