Show simple item record

dc.contributor.authorWosio, Zofia
dc.date.accessioned2026-04-24T06:28:39Z
dc.date.available2026-04-24T06:28:39Z
dc.date.issued2026-04-21
dc.identifier.issn0860-7435
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/58184
dc.description.abstractChęć mentalnego przeniesienia się do fikcyjnych rzeczywistości towarzyszy ludzkości od wieków. Jednak stanowi to nie tylko formę ucieczki od problemów codzienności, ale również sposób na chwilowe ukojenie i odpoczynek. W tym procesie zasadniczą rolę odgrywa popkultura, umożliwiająca twórcom kreowanie wyobrażonych miejsc, szczególnie w dziełach fantastycznych. Przykładem jest filmowa saga Gwiezdnych Wojen, w której George Lucas stworzył kosmiczne uniwersum o cechach allotopii. Otóż świat Galaktyki jest całkowicie inny od znanej ludziom rzeczywistości i możliwy do samodzielnego poznania. Entuzjaści mogą go eksplorować poprzez liczne filmy, książki, gry czy tytuły prasowe. Celem artykułu jest omówienie problematyki kreacji fikcyjnych światów alternatywnych oraz ich funkcjonowania w kulturze popularnej. Przeprowadzone badania mogą stanowić inspirację do podjęcia kolejnych działań naukowych w tym zakresie.pl
dc.description.abstractThe desire to mentally transfer to fictional realities has accompanied humanity for centuries. However, it is not only a form of escape from everyday problems but also a way to temporarily soothe and rest. Popular culture plays a crucial role in this process, enabling creators to develop imagined worlds, especially in fantasy works. An example is the Star Wars film saga, in which George Lucas created a cosmic universe with the characteristics of an allotopy. The Galaxy is completely different from the reality known to humans and can be explored independently. Enthusiasts can immerse themselves in it through numerous movies, books, games or the press. The aim of this article is to discuss the issue of creating fictional alternative worlds and their role within popular culture. The research conducted may serve as an inspiration for further scientific research in this field.en
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl
dc.relation.ispartofseriesActa Universitatis Lodziensis. Folia Librorum;40-41pl
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
dc.subjectalternative realityen
dc.subjectpopular cultureen
dc.subjectworldbuildingen
dc.subjectallotopyen
dc.subjectStar Warsen
dc.subjectrzeczywistość alternatywnapl
dc.subjectkultura popularnapl
dc.subjectświatotwórstwopl
dc.subjectallotopiapl
dc.subjectGwiezdne Wojnypl
dc.titlePoza tu i teraz, czyli alternatywne rzeczywistości w kulturze popularnej (na przykładzie uniwersum Gwiezdnych Wojen)pl
dc.title.alternativeBeyond the Here and Now: Alternative Realities in Popular Culture (with the Star Wars Universe as an Example)en
dc.typeArticle
dc.page.number143-164
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologiipl
dc.identifier.eissn2450-1336
dc.referencesAndruczyk, Krzysztof (2023). Rzeczywistość stała się więzieniem. Lekarstwem na zmorę współczesności mogą być Tolkien i Sapkowski. W: Holistic [online]. Pobrano 7 stycznia 2023 r. z: https://cutt.ly/9wH2o24Opl
dc.referencesBaumard, Nicolas, Dubourg, Edgar (2022). Why imaginary worlds? The psychological foundations and cultural evolution of fictions with imaginary worlds. Behavioral and Brain Sciences, 45, 1–72.pl
dc.referencesBaver, Kristin, Fry, Jason, Horton, Cole, Richau, Amy, Sandell, Clayton (2024). Star Wars. Chronologia. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk.pl
dc.referencesDąbrowska, Justyna (2016). Badanie światów fikcjonalnych – allotopie. Acta Humana, 7, 215–217.pl
dc.referencesDenker, Oliver (1997). Gwiezdne wojny. Jak powstawała kosmiczna trylogia. Poznań: Wydawnictwo InRock.pl
dc.referencesDukaj, Jacek (2010). Stworzenie świata jako gałąź sztuki. W: Tygodnik Powszechny [online]. Pobrano 7 stycznia 2024 r. z: https://www.tygodnikpowszechny.pl/stworzenie-swiata-jako-galaz-sztuki-144587pl
dc.referencesEskapizm (2024). W: Mazowieckie Stowarzyszenie Psychologiczne [online]. Pobrano 29 stycznia 2023 r. z: https://tiny.pl/06kpcx69pl
dc.referencesFikcja (2014). W: Wielki słownik języka polskiego [online]. Pobrano 7 stycznia 2024 r. z: https://wsjp.pl/haslo/podglad/41903/fikcja/4506261/wymyslpl
dc.referencesForce Planet. W: Star Wars Databank [online]. Pobrano 10 kwietnia 2025 r. z: https://www.starwars.com/databank/force-planetpl
dc.referencesGalaktyka (2017). W: Biblioteka Ossus [online]. Pobrano 10 marca 2025 r. z: https://ossus.pl/biblioteka/Galaktykapl
dc.referencesGray, Claudia (2023). Star Wars: Mistrz i uczeń. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk.pl
dc.referencesGrzegorczyk, Wojciech (2015). Wybrane problemy zarządzania i finansów. Studia przypadków. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.pl
dc.referencesGwiezdne Wojny: Załoga rozbitków, Stany Zjednoczone, 2024, reż. Kwan, Dan, Lowery, David, Schreier, Jake i in. [Disney+].pl
dc.referencesHernes, Michał (2023). Nocny Stolik #90. Andrzej Sapkowski: książki mnie ukształtowały i sprawiły, że sam zacząłem pisać. W: Instytut Książki [online]. Pobrano 29 stycznia 2023 r., z: https://tiny.pl/c36bvpl
dc.referencesjSarek (2010). W: StarWars.com Blogs [online]. Pobrano 11 kwietnia 2025 r. z: https://tiny.pl/rmj7xzzspl
dc.referencesKrajewski, Marek (2005). Kultury kultury popularnej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.pl
dc.referencesKrajewski, Mirosław (2020). O metodologii nauk i zasadach pisarstwa naukowego. Płock: WN NOVUM.pl
dc.referencesKrawiec, Bartosz (2025). Było sobie Śródziemie – rzecz o Tolkienie. W: Gazeta Kongresy [online]. Pobrano 18 lipca 2025 r. z: https://www.gazetakongresy.pl/bylo-sobie-srodziemie-rzecz-o-tolkienie/pl
dc.referencesMaj, Krzysztof M. (2015). Allotopie. Topografia światów fikcjonalnych. Kraków: Universitas.pl
dc.referencesMaj, Krzysztof M. (2019). Światotwórstwo w fantastyce: od przedstawienia do zamieszkiwania. Kraków: Universitas.pl
dc.referencesMaj, Krzysztof M. (2021). Światotwórstwo i gry wideo. Nowy Napis Co Tydzień [online], 107.pl
dc.referencesMinisterstwo Edukacji Narodowej. Kultura popularna. W: Zintegrowana Platforma Edukacyjna [online]. Pobrano 30 lipca 2025 r. z: https://tiny.pl/9yh3182ppl
dc.referencesMyrdzik, Barbara (2018). Czy immersja jest nową poetyką odbioru? Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Ad Didacticam Litterarum Polonarum Et Linguae Polonae Pertinentia, 9, 35–44.pl
dc.referencesNiewiadomski, Andrzej, Smuszkiewicz, Antoni (2012). Świat alternatywny. W: Encyklopedia Fantastyki [online]. Pobrano 24 listopada 2023 r. z: https://tiny.pl/c86pbpl
dc.referencesPiech, Wiktor (2023). Żyjemy w kilku światach jednocześnie? Teoria rozpala wyobraźnię naukowców! W: Interia. Geekweek [online]. Pobrano 28 stycznia 2023 r, z: https://tiny.pl/rf299h4spl
dc.referencesPiramida motywacji Maslowa (2020). W: ABK UMED [online]. Pobrano 15 lipca 2025 r. z: https://abk.umed.pl/piramida-motywacji-maslowa/pl
dc.referencesRadzka, Anika (2002). Światy alternatywne w fantasy. W: Hobbicka Norka [online]. Pobrano 24 listopada 2023 r. z: https://www.tolkien.com.pl/hobbickanorka/artykuly/alter.htmlpl
dc.referencesSibierska, Marta (2015). Immersja a światy alternatywne: w poszukiwaniu nowego formatu dla literatury. W: Błaszkowska, Marta, Kleczkowska, Katarzyna, Kuchta, Anna, Malita, Joanna, Pisarek, Izabela, Waczyński, Piotr, Wodyńska, Kama (red. nauk.), Monografia naukowa – światy alternatywne (s. 145–154). Kraków: AT Wydawnictwo.pl
dc.referencesSiuda, Piotr (2011). Homogenizacja i amerykanizacja globalnej popkultury. Kultura–Historia–Globalizacja, 10, 185–197.pl
dc.referencesŚwiaty przedstawione w grach: fantasy, realizm, sci-fi i gry z otwartymi światami (2023). W: CAsfera [online]. Pobrano 7 stycznia 2024 r. z: https://www.casfera.pl/swiaty-przedstawione-w-grach-fantasy-realizm-sci-fi-i-gry-z-otwartymi-swiatami/pl
dc.referencesThe Star Wars Galaxy (2025). W: Star Wars [online]. Pobrano 20 lipca 2025 r. z: https://www.starwars.com/star-wars-galaxy-mappl
dc.referencesTolkien, John Ronald Reuel (1998). Drzewo i liść oraz Mythopoeia. Poznań: Zysk i S-ka.pl
dc.referencesUrbaniak-Piotrowska, Marta (2023). Eskapizm – na czym polega? Omawiamy przyczyny i objawy. W: Zwierciadło [online]. Pobrano 7 stycznia 2023 r. z: https://cutt.ly/UwH2u0UApl
dc.referencesWhat is Aurebesh. W: Aurebesh.org [online]. Pobrano 11 kwietnia 2025 r., z: https://aurebesh.org/pl
dc.referencesZnaczenia i definicje „eskapizm”. W: Słownik Glosbe [online]. Pobrano 29 stycznia 2023 r. z: https://pl.glosbe.com/pl/pl/eskapizmpl
dc.referencesŻabicki, Piotr. Popkultura w otoczeniu nauki. W: Nauka UJ [online]. Pobrano 30 lipca 2025 r. z: https://tiny.pl/8hzs3xc6pl
dc.contributor.authorEmailzofia.wosio@edu.uni.lodz.pl
dc.identifier.doi10.18778/0860-7435.40.07


Files in this item

Thumbnail

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Except where otherwise noted, this item's license is described as https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0