Show simple item record

dc.contributor.authorTrześniewska-Nowak, Agnieszka
dc.date.accessioned2026-03-27T13:58:38Z
dc.date.available2026-03-27T13:58:38Z
dc.date.issued2025-12-31
dc.identifier.issn1505-9057
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/57862
dc.description.abstractThis essay focuses on the discussion of the audiosphere in Władysław Stanisław Reymont’s short stories, which I confront with the natural way of measuring time, as sounds usually gain strength in certain seasons (spring, summer) and lose their strength in autumn or winter. Additionally, they correspond to the cycle of constantly reborn nature, but at the same time accompany individual dramas. Therefore, I discuss Reymont’s audiosphere in two contexts. First, I draw attention to the sounds (including music, e.g. chants or church songs) that measure time in the context of a rural community. On the other hand, I draw attention to the sounds that accompany the measuring of time for specific characters, especially just before their death.en
dc.description.abstractNiniejszy artykuł koncentruje się na omówieniu audiosfery w opowiadaniach Władysława Stanisława Reymonta, która zostaje skonfrontowana z naturalnym sposobem mierzenia czasu, gdyż dźwięki zazwyczaj nabierają siły w określonych porach roku (wiosna, lato), a tracą ją jesienią lub zimą. Odpowiadają one również cyklowi nieustannie odradzającej się natury, ale jednocześnie towarzyszą poszczególnym życiowym dramatom. W związku z tym audiosfera Reymonta została omówiona w dwóch kontekstach. Po pierwsze, zwrócono uwagę na dźwięki (w tym muzykę, na przykład śpiewy czy pieśni kościelne), które mierzą czas w kontekście społeczności wiejskiej. Z drugiej strony, istotne są dźwięki, które towarzyszą bohaterom tuż przed ich śmiercią.pl
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl
dc.relation.ispartofseriesActa Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica;2pl
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
dc.subjectwieśpl
dc.subjectWładysław Stanisław Reymontpl
dc.subjectdźwiękpl
dc.subjectodgłospl
dc.subjectvillageen
dc.subjectWładysław Stanisław Reymonten
dc.subjectsounden
dc.subjectechoen
dc.titleHistoria dźwiękiem malowana. Obraz wsi w małych formach epickich Władysława Stanisława Reymontapl
dc.title.alternativeHistory painted with sound. The image of the village in small epic forms by Władysław Stanisław Reymonten
dc.typeArticle
dc.page.number171-187
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet w Białymstokupl
dc.identifier.eissn2353-1908
dc.referencesBernat Sebastian, Krajobrazy dźwiękowe (soundscapes) jako przedmiot zainteresowań nauki i sztuki, w: S. Bernat, Dźwięk w krajobrazie. Podejście geograficzne, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2015, s. 83, https://doi.org/10.17951/b.2015.70.2.165pl
dc.referencesBrzostek Dariusz, Nasłuchiwanie hałasu. Audioantropologia między ekspresją a doświadczeniem, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2014.pl
dc.referencesBudrecka Aleksandra, Zagadnienia natury i cywilizacji w twórczości Reymonta, „Prace Polonistyczne. Studies in Polish Literature” 1968, nr 24, s. 44.pl
dc.referencesCorbin Alain, Historia ciszy i milczenia. Od renesansu do naszych dni, przeł. K. Kot-Simon, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2019.pl
dc.referencesGołaszewska Maria, Estetyka pięciu zmysłów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997.pl
dc.referencesKnysz-Tomaszewska Danuta, Krajobrazy impresjonistyczne w wybranych nowelach Reymonta, w: W kręgu Młodej Polski. Studia i szkice. Seria III, red. J. Sztachelska, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 1998, s. 121.pl
dc.referencesKolbuszewski Jacek, Ochrona przyrody a kultura, Oficyna Wydawnicza Instytut Ekologii PAN, Wrocław 1992.pl
dc.referencesKrzyżanowska Magdalena, Dźwiękowa więź z rzeczywistością, w: M. Krzyżanowska, W świecie dźwięków. Słuchacze w polskiej prozie lat 1864–1918, Wydawnictwo Episteme, Lublin 2023, s. 420, https://doi.org/10.54253/Fronesis/W_swiecie_dzwiekowpl
dc.referencesKrzyżanowska Magdalena, Jak brzmi upływ czasu? Reymontowska koncepcja związku czasu z dźwiękiem, „Annales Univeritatis Mariae Curie-Skłodowska. Section FF”, t. XL, 2022, s. 59.pl
dc.referencesLitwinowicz-Droździel Małgorzata, Zmiana, której nie było. Trzy próby czytania Reymonta, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2019.pl
dc.referencesLosiak Robert, Miejskie pejzaże dźwiękowe. Z projektu badań nad audiosferą w doświadczeniu odbiorczym, w: Przestrzenie wizualne i akustyczne człowieka. Atropologia audiowizualna jako przedmiot i metoda badań, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP, Wrocław 2007, s. 241.pl
dc.referencesOsiński Dawid Maria, Reymont, czyli życie. Głosy i glosy, „Tekstualia” 2024, nr 2, s. 11, https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.6384pl
dc.referencesPiaskowski Łukasz, Audiosfera jako kategoria literaturoznawcza. Próba przybliżenia zagadnienia, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 2020, t. LXIII, z. 4, s. 136–147.pl
dc.referencesPiechota Dariusz, Echa powstania styczniowego w noweli „Gloria victis” Elizy Orzeszkowej, w: D. Piechota, Pozytywistów spotkania z naturą. Szkice ekokrytyczne, Wydawnictwo Naukowe Katedra, Gdańsk 2017, s. 268.pl
dc.referencesPiechota Dariusz, Motyw deforestacji w literaturze drugiej połowy XIX wieku, „Kijowskie Studia Polonistyczne” 2023, nr 39, s. 53.pl
dc.referencesRegiewicz Adam, Audioantropologia odgłosów, „Przegląd Kulturoznawczy” 2017, nr 1 (31), s. 107, https://doi.org/10.4467/20843860PK.17.007.6936pl
dc.referencesRegiewicz Adam, Filolog w słuchawkach, czyli jak literaturoznawca słucha tekstu, w: Sposoby słuchania, red. M. Olejniczak, T. Misiak, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koninie, Konin 2017, s. 49.pl
dc.referencesRegiewicz Adam, Punkt wyjścia, w: A. Regiewicz, Słownik odgłosów somatycznych, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2022, s. 15.pl
dc.referencesReymont Władysław Stanisław, Dziennik nieciągły. 1887–1924, oprac. B. Utkowska, Wydawnictwo Collegium Columbinum, Kraków 2009.pl
dc.referencesReymont Władysław Stanisław, Suka, w: W.S. Reymont, Nowele. Tom I, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1957, s. 131.pl
dc.referencesReymont Władysław Stanisław, Szczęśliwi, w: W.S. Reymont, Spotkanie. Szkice i Obrazki, Nakład Gebethnera i Wolffa, Warszawa 1906, s. 149.pl
dc.referencesReymont Władysław Stanisław, Śmierć, w: W.S. Reymont, Nowele. Tom I, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1957, s. 90.pl
dc.referencesReymont Władysław Stanisław, W jesienną noc, w: W.S. Reymont, Nowele. Tom II, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1957, s. 99.pl
dc.referencesReymont Władysław Stanisław, W porębie, w: W.S. Reymont, Nowele. Tom II, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1957, s. 211.pl
dc.referencesReymont Władysław Stanisław, Zawierucha, w: W.S. Reymont, Nowele. Tom I, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1957, s. 268.pl
dc.referencesRybicka Elżbieta, Środowisko dźwiękowe i łódzki modernizm, w: Łódź. Miasto modernistyczne, red. K. Badowska, T. Cieślak, K. Pietrych, K. Radziszewska, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2024, s. 199, https://doi.org/10.18778/8331-276-7.14pl
dc.referencesSchafer R. Murray, The Soundscape. Our Sonic Enviroment and the Tuning of the World, Destiny Books, Rochester 1994.pl
dc.referencesSikora Ireneusz, Przyroda i wyobraźnia. O symbolice roślinnej w poezji Młodej Polski, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1992.pl
dc.referencesSterne Jonathan, Sonic Imaginations, w: The Sound Studies Reader, red. J. Sterne, Routledge, New York 2012.pl
dc.referencesSzadura Joanna, Czas jako kategoria kulturowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2017.pl
dc.referencesSztachelska Jolanta, Narracje dziecięce Bolesława Prusa, w: J. Sztachelska, Zabijanie klasyków. Studia i eseje, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2015, s. 104.pl
dc.referencesŚwietnie redagowany miesięcznik „Muzyka”, „Zwrotnica” 1926, nr 7, s. 215.pl
dc.referencesUtkowska Beata, Poza powieścią. Małe formy epickie Reymonta, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 2004.pl
dc.referencesVoegelin Salomé, Słuchając hałasu i ciszy. Ku filozofii sztuki dźwiękowej, „Teksty Drugie” 2015, nr 5, s. 262.pl
dc.referencesWodziński Antoni, Reymont o sobie, „Kurier Warszawski” 1926, nr 1.pl
dc.referencesWyka Kazimierz, Reymont, czyli ucieczka do życia, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979.pl
dc.contributor.authorEmailagnieszkatrzesniewska@vp.pl
dc.identifier.doi10.18778/1505-9057.71.11
dc.relation.volume71


Files in this item

Thumbnail

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Except where otherwise noted, this item's license is described as https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0