Rytuał tabu w języku potocznym: Analiza konwersacyjno-interakcyjna

Abstract

Przedmiotem monografii jest zjawisko rytuału tabu stosowanego przez uczestników podczas sekwencji traktujących o tematach tabu. Analiza opiera się na danych empirycznych pozyskanych z transkrypcji codziennych rozmów młodych użytkowników języka polskiego. Prezentowane rozważania mają charakter konwersacyjno-interakcyjny i opierają się na założeniu, że poruszając kwestię tabu, rozmówcy stosują rytuał, o konkretnej strukturze, organizacji i bazujący na określonych mechanizmach językowych. Rytuał tabu umożliwia zatem przeprowadzenie rozmowy zgodnie z powszechnie obowiązującymi normami społeczno-kulturowymi nie zagrażając harmonii interakcyjnej. Cel badania stanowi omówienie poszczególnych elementów na poziomie konwersacyjnym oraz interakcyjnym, takich jak typy granic rytuału, jego wewnętrzny układ czy określone mechanizmy pragmatyczne. W ten sposób rytuał tabu traktowany jest jako szczególny rodzaj sekwencji, wyróżniający się określonymi strukturami i pełniący konkretne funkcje socjopragmatyczne i interpersonalne. Publikacja finansowana w ramach funduszu rozwoju naukowego Wydziału Filologicznego UŁ

The object of the monograph is the phenomena of taboo ritual applied by participants in sequences considering a taboo subject. The analysis is based on empirical data gathered from transcriptions of everyday conversations of young speakers of Polish. It is a conversational and interactive analysis based on the assumption that while talking about taboo, the interlocutors implement a specific ritual, based on a concrete structure, organisation and linguistic mechanisms. Therefore, the taboo ritual enables the speakers to conduct the conversation due to generally accepted sociocultural rules and not threatening the interaction harmony. The aim of the investigation is to describe some elements on the conversational and interactional level, such as the types of ritual’s frontiers, its internal organisation and some specific pragmalinguistic mechanisms. The taboo ritual is treated then as a specific type of sequence that is characterized by determined structures and plays concrete sociopragamatic and interpersonal functions.