Pozytywne aspekty przemocy w sporcie

Abstract

Artykuł stanowi wprowadzenie do rozważań nad przemocą w sporcie, ze szczególnym uwzględnieniem jej pozytywnych, często pomijanych aspektów. Autor podejmuje polemikę z dominującym w literaturze oraz dyskursie prawnym i potocznym ujęciem przemocy jako zjawiska jednoznacznie negatywnego i społecznie nagannego. W tekście zaproponowano rozróżnienie pomiędzy agresją a przemocą oraz wskazano, że w sporcie – zarówno na poziomie rywalizacji, treningu, jak i działań okołosportowych – przemoc może pełnić funkcje konieczne, regulaminowo dopuszczalne, a nawet pożądane. Szczególną uwagę poświęcono przemocy regulaminowej, autoprzemocy oraz przemocy psychicznej, które mogą sprzyjać osiąganiu sukcesu sportowego, mobilizacji wolicjonalnej i intensyfikacji motywacji. Autor wskazuje również na ambiwalentny charakter przemocy, podkreślając jej uwarunkowania społeczne, kulturowe i indywidualne. Całość rozważań osadzona jest w perspektywie nauk o sporcie oraz filozofii sportu, z odniesieniem do norm prawnych i regulaminowych.

The article serves as a prolegomena to further research on violence in sport, with particular emphasis on its positive and often overlooked aspects. The author challenges the dominant legal, academic, and common-sense understanding of violence as an inherently negative and socially harmful phenomenon. A distinction between aggression and violence is proposed, showing that in sport‒during training, competition, and related activities‒violence may assume necessary, rule-governed, and even desirable forms. Special attention is given to regulatory violence, self-directed violence (auto-violence), and psychological violence, which may contribute to athletic success, volitional mobilization, and enhanced motivation. The paper also highlights the ambivalent nature of violence and its social, cultural, and individual determinants. The analysis is situated within the framework of sport sciences and the philosophy of sport, with reference to legal norms and sport regulations.