Czas człowieka z perspektywy ontologii reizmu pansomatycznego

Abstract

W artykule omówiono reizm pansomatyczny Tadeusza Kotarbińskiego i jego wpływ na koncepcję czasu człowieka. Zdaniem Kotarbińskiego bytami są poszczególne cielesne rzeczy, natomiast stany, relacje i własności rzeczy nie mogą być uważane za byty. Nadawanie cech bytu stanom, relacjom i własnościom rzeczy jest błędem hipostazowania. Według Kotarbińskiego również przestrzeń i czas nie są bytami, będąc wyznaczane przez istnienie jednostkowych ciał. Wychodząc z tych założeń, w artykule stwierdza się, iż wszelkie przejawy czasu dadzą się sprowadzić do kategorii rzeczy (istnienia rzeczy). Również subiektywny czas ludzki, czyli sposób, w jaki człowiek doznaje czasu fizycznego, biologicznego, historycznego, pokoleniowego i osobistego, daje się sprowadzić do kategorii rzeczy, a konkretnie do człowieka, który doświadcza swojej czasowości w jej różnych wymiarach. Innymi słowy, z punktu widzenia pansomatyzmu przedmiotem badań biograficznych nie jest czas, ale człowiek doznający swojej czasowości.

The creator of reism, Tadeusz Kotarbiński, believes that separate physical objects constitute entities, while states, relations, properties of the objects, as well as time and space cannot be considered as entities. The paper states, that any representations of time are defined by the existence of objects. Also the subjective, human time, which is the way a human perceives physical, biological, historical, generation or personal time can be brought to the object category, namely to a human, experiencing the time in its various dimensions. Thus from the pansomatic point of view biographical studies focus on a human, not on time.