Relacje między dziadkami a wnukami na podstawie dziewiętnastowiecznych pamiętników

Abstract

Artykuł dotyczy stosunków rodzinnych, a w szczególności relacji pomiędzy dziadkami i wnukami w drugiej połowie XIX wieku. Podstawę źródłową stanowi osiem pamiętników, pochodzących z różnych terytoriów: zaboru austriackiego, zaboru rosyjskiego i Kresów. Opracowanie dotyczy udziału dziadków w życiu rodzinnym oraz wychowaniu wnuków. Autorka zwraca uwagę na miejsce, jakie starsze pokolenie zajmowało w hierarchii rodziny, na charakter i częstotliwość spotkań międzypokoleniowych, a także na miejsce zamieszkania seniorów. Ważnym tematem podejmowanym w artykule są relacje z wnukami, sposób ich traktowania i wychowywania przez dziadków oraz to, czy byli wśród nich faworyci. Podejmowany jest też temat konfliktów międzypokoleniowych, w jakich obszarach się one pojawiały, kto w nich uczestniczył oraz które pokolenie miało ostateczne słowo w sporze. Istotną kwestią jest również wpływ seniorów na małżeństwa swoich wnuków. Artykuł stanowi próbę przybliżenia czytelnikowi jakości relacji rodzinnych pomiędzy trzema pokoleniami z perspektywy wspomnień poszczególnych autorów. Takie ujęcie omawianej problematyki pozwala nie tylko na poszerzenie wiedzy na temat XIX‑wiecznej rodziny, ale przybliża również nieznane dotąd realia życia poszczególnych jej członków.