Dysfunkcyjne praktyki na rynku kapitałowym w Polsce

Abstract

Monografia wypełnia istniejącą w literaturze przedmiotu lukę badawczą w zakresie badań poznawczych i empirycznych związanych z wykorzystaniem narzędzi analitycznych do detekcji oznak nieprawidłowości na rynku kapitałowym w Polsce. Ma charakter interdyscyplinarny, łączy zagadnienia z teorii ekonomii i finansów oraz prawa i etyki z metodami analitycznymi. Rezultatem prac w obszarze teoretycznym było poszerzenie i zaktualizowanie rozumienia pojęcia dysfunkcyjnych praktyk na rynku kapitałowym oraz dokonanie ich systematyzacji. W opracowanej klasyfikacji zaproponowano pięć głównych rodzajów dysfunkcyjnych praktyk. Publikacja zawiera wyniki badań krajowego rynku kapitałowego z perspektywy jego dysfunkcji, z wykorzystaniem licznych danych statystycznych. W zakresie podjętej tematyki dotychczasowe analizy nie obejmowały tak licznej próby badawczej. Badania empiryczne przeprowadzono w trzech obszarach analitycznych dotyczących działalności emitentów, pośredników finansowych oraz inwestorów. Pierwszy etap miał na celu opracowanie autorskiego modelu (M-scorePol) detekcji oznak manipulacji w sprawozdaniach finansowych, który został następnie użyty do oszacowania wielkości manipulacji w latach 1997–2021. Próba badawcza objęła 10 579 sprawozdań finansowych spółek z Głównego Rynku GPW i NewConnect. Drugi etap polegał na analizie Listy Ostrzeżeń Publicznych Komisji Nadzoru Finansowego w celu systematyki oraz identyfikacji dysfunkcyjnych praktyk stosowanych przez pośredników finansowych. Próba badawcza zawierała 570 wpisów (stan z 23.09.2022 r.). W ramach trzeciego etapu oszacowano, przy użyciu prawa Newcomba-Benforda, wielkość nieprawidłowości w obrocie giełdowym w latach 1991–2022. Próba badawcza w tym przypadku składała się z 1 182 137 obserwacji obrazujących dzienny wolumen obrotu akcjami spółek z Głównego Rynku GPW i NewConnect.