Pokaż uproszczony rekord

Pośmiertna sława pomorskiej czarownicy Sydonii von Borcke i recepcja jej postaci w XIX–XXI wieku

dc.contributor.authorWijaczka, Jacek
dc.date.accessioned2026-01-30T15:28:48Z
dc.date.available2026-01-30T15:28:48Z
dc.date.issued2025-12-31
dc.identifier.issn1644-857X
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/57387
dc.description.abstractThe first part of the article outlines the life of Sydonia von Borcke and course of the witchcraft trial against her. Then the author discusses her reception in the 19th and 20th centuries, making her the most famous Pomeranian ‘witch’. At the beginning of the 21st century Sydonia von Borcke experienced a renaissance of popularity in Poland as she became a symbol of the witch hunt in Pomerania. Regrettably, her unhappy life has been subject to commercialisation and her figure tends to be used to advertise (as it seems, sometimes unreflectively) some institutions and cultural events.en
dc.description.abstractW pierwszej części artykułu przedstawione zostało w skrócie życie i przebieg procesu o czary wytoczonego Sydonii von Borcke. Następnie autor omówił recepcję jej postaci w XIX i XX w., dzięki czemu stała się ona najbardziej żywa w Polsce renesans popularności, stała się bowiem symbolem polowania na czarownice na Pomorzu. Nastąpiła, niestety, komercjalizacja jej nieszczęśliwego życia, a jej postać służy do reklamy (jak się wydaje, czasami bezrefleksyjnej) niektórych instytucji i wydarzeń kulturalnych.pl
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl
dc.relation.ispartofseriesPrzegląd Nauk Historycznych;2pl
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
dc.subjectSydonia von Borckepl
dc.subjectprocesy o czarypl
dc.subjecthistoria kobietpl
dc.subjectczasy wczesnonowożytnepl
dc.subjectPomorzepl
dc.subjectMarianowopl
dc.subjectSzczecinpl
dc.subjectSydonia von Borckeen
dc.subjectwitch trialsen
dc.subjectherstoryen
dc.subjectmodern timesen
dc.subjectPomeraniaen
dc.subjectMarianowoen
dc.subjectSzczecinen
dc.titlePośmiertna sława pomorskiej czarownicy Sydonii von Borcke i recepcja jej postaci w XIX–XXI wiekupl
dc.title.alternativeThe Posthumous Fame of the Pomeranian Witch Sydonia von Borcke and the Reception of Her Figure in the 19th–21st Centuriesen
dc.typeArticle
dc.page.number183-205
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniupl
dc.identifier.eissn2450-7660
dc.referencesDes Augsburger Patriciers Philipp Hainhofer Beziehungen zum Herzog Philipp II. von Pommer-Sttetin. Correspondenzen aus den Jahren 1610–1619 im Auszuge, Hrsg. O. Doering, Wien 1894.pl
dc.referencesFilipa Hainhofera dziennik podróży zawierający obrazki z Frankonii, Saksonii, Marchii Brandenburskiej i Pomorza w roku 1617, przekł. i oprac. K. Gołda, Szczecin 2000.pl
dc.referencesGeschichtsquellen des burg- und schloßgesessenen Geschlechts von Borcke, Bd. III (Familienrechtliche Urkunden des 16. und 17. Jahrhunderts), Teil. 2 (Sidonia Borcke – Vermischte Urkunden), Hrsg. G. Sello, Berlin 1910.pl
dc.referencesAlversmann J.P.D., Eine unruhige, wunderseltsame Creatur. Das Leben der Sidonia von Borcke (1548–1620), Rhena 1998.pl
dc.referencesBadkowska J., Tzw. Podwójny portret Sydonii von Bork jako młodej i starej kobiety, [w:] Złoty wiek Pomorza. Sztuka na dworze książąt pomorskich w XVI i XVII wieku / Das goldene Zeitalter Pommerns. Kunst am Hofe der pommerschen Herzöge im 16. und 17. Jahrhundert, red. R. Makała, Szczecin 2013, s. 185–188.pl
dc.referencesBiałecki T., Szczecin Stary i Nowy, Szczecin 1991.pl
dc.referencesBöcker H., Das Handelshaus Loitz. Urteil der Zeitgenossen – Stand der Forschung – Ergänzungen, [w:] Akteure und Gegner der Hanse – zur Prosopographie der Hansezeit, Hrsg. D. Kattinger, R.-G. Werlich, H. Wernicke, Weimar 1998, s. 203–218.pl
dc.referencesBoras Z., Loitzowie – kupcy szczecińscy, [w:] Pomorze Zachodnie w tysiącleciu. Praca zbiorowa, red. P. Bartnik, K. Kozłowski, Szczecin 2000, s. 109–120.pl
dc.referencesBorcke W.-D. von, Sidonia von Borcke. Die Hexe aus dem Kloster Marienfließ. 1548–1620, Schwerin 2002.pl
dc.referencesCzary i czarownictwo na Pomorzu. Materiały z konferencji naukowej, która odbyła się w dniach 17–18 maja 2007 r. w Marianowie, red. A. Majewska, Stargard 2008.pl
dc.referencesDuda M., Sydonia von Borcke, ilustracje P. Kaszuba, Szczecin 2017.pl
dc.referencesFischer H., Theodor Fontanes „Sidonie von Borcke”, [w:] Boccaccio und die Folgen. Fontane, Storm, Keller, Ebner-Eschenbach und die Novellenkunst des 19. Jahrhunderts, Würzburg 2006, s. 65–86.pl
dc.referencesFlorczak D., Sydonia von Borck – pomorska muza, [w:] Trzebiatów – spotkania pomorskie 2013, red. J. Kochanowska, Trzebiatów 2014, s. 163–176.pl
dc.referencesFrankiewicz B., Sydonia, Szczecin 1986.pl
dc.referencesGłodek M.M., Sydonia von Borck – między prawdą w legendą, Szczecin 2018.pl
dc.referencesHamann L., Die Klosterhexe von Marienfließ und der Untergang des Pommerschen Herzogsgeschlechts. Historischer Roman, Leipzig 1910.pl
dc.referencesHass A., Aus pommerschen Hexenprozessakten. Ein Beitrag zur Geschichte des pommerschen Volksglaubens, [w:] Programm des Städtischen Schiller-Realgymnasiums zu Stettin. Ostern 1896, Stettin 1896, s. 1–18.pl
dc.referencesHendryk E., Sidonia von Borcke als literarische Gestalt, [w:] Karły na ramionach olbrzymów? Kultura niemieckiego obszaru językowego w dialogu z tradycją, t. II, red. J. Godlewicz-Adamiec, P. Kociumbas, E. Michta, Warszawa 2016, s. 163–173.pl
dc.referencesHexen. Historische Faktizität und fiktive Bildlichkeit, Hrsg. M. George, A. Rudolph, Dettelbach 2004.pl
dc.referencesHummel A., „De Düwel ook nich!” Oder: Die Gesetze des literarischen Realismus. Der Sidonien-Stoff in Theodor Fontanes Werkstatt, [w:] Hexen. Historische Faktizität und fiktive Bildlichkeit, Hrsg. M. George, A. Rudolph, Dettelbach 2004, s. 185–219.pl
dc.referencesKochanowska J., Podwójny portret pięknej i nieszczęśliwej Sydonii czy alegoria grzechu rozpusty, [w:] Przeszłość i teraźniejszość Marianowa. Materiały z seminarium, które odbyło się 19 czerwca 1998 roku w Marianowie, red. K. Kalita-Skwirzyńska, A. Walkiewicz, B. Wrzos, Szczecin 1999, s. 31–35.pl
dc.referencesLeder H.-G., Buske N., Reform und Ordnung aus dem Wort. Johannes Bugenhagen und die Reformation im Herzogtum Pommern, Berlin 1985.pl
dc.referencesŁysiak W., Przeorysza z Marianowa, Sydonia von Borcke. Obraz mitu, [w:] Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej. Materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, red. A.M. Wyrwa, J. Dobosz, Poznań 2000, s. 719–733.pl
dc.referencesMeinhold W., Sidonia von Bork, die Klosterhexe, angebliche Vertilgerin des gesamten herzoglich-pommerschen Regentenhauses, Bd. I–III, Leipzig 1848.pl
dc.referencesRaczyńska D., Stanisław Misakowski, Skierniewice 1993.pl
dc.referencesRentsch J.W., Brandenvurgische Ceder-Hain […], Baireuth 1682.pl
dc.referencesRiedl G., „Alles von rechts wegen!”. Frühneuzeitliches Hexenprozess-(Un)Wesen am Beispiel des Falles Sidonia von Borcke, [w:] Hexen. Historische Faktizität und fiktive Bildlichkeit, Hrsg. M. George, A. Rudolph, Dettelbach 2004, s. 133–152.pl
dc.referencesRudolph A., Wilhelm Meinholds Hexenroman „Sidonia von Bork” (1847/48) – eine Abrechnung mit der libertinen Frauenemanzipation als ein „Leiden unserer Zeit”, [w:] Hexen. Historische Faktizität und fiktive Bildlichkeit, Hrsg. M. George, A. Rudolph, Dettelbach 2004, s. 155–184.pl
dc.referencesRymar E., Konwent cysterek z Marianowa (XIII–XVI w.), [w:] Przeszłość i teraźniejszość Marianowa. Materiały z seminarium, które odbyło się w 19 czerwca 1998 roku w Marianowie, red. K. Kalita-Skwirzyńska, A. Walkiewicz, B. Wrzos, Szczecin 1999, s. 8–25.pl
dc.referencesS.S., Anmerkungen über das unvernunftige Verfahren Verfahren in den Hexen=Processen. Nebst beygefügter Historie der unschuldig in Alten Stettin der Zauberey wegen mit dem Schwert gerichteten und verbrannten geistlichen Kloster=Fräulein in Marienfließ, Sidonien Borcken, [w:] J.C. Dähnerts, Pommersche Bibliothek, Bd. IV, Teil 7, 1755, s. 233–251.pl
dc.referencesSagebaum J., Actenmäßige Zusätze die Geschichte Sidonia von Borken betreffend, [w:] J.C. Dähnerts, Pommersche Bibliothek, Bd. V, Teil 4, 1756, s. 127–130.pl
dc.referencesStuby A.M., „Sidonia von Borcke” als „femme fatale” in der Malerei der Präraffaeliten, „Zeszyty Kulickie” 2010, t. VI, s. 59–78.pl
dc.referencesSzczepaniak A., Wizerunek Sydonii von Borcke w kulturze dawnych Pomorzan, [w:] V konferencja słowińsko-kaszubska. Materiały z konferencji, Rowy 4–5 września 1998, red. W. Łysiak, Poznań 1999, s. 29–35.pl
dc.referencesTemme J.D.H., Die Volkssagen von Pommern und Rügen, Berlin 1840.pl
dc.referencesTyszka A., Mejle na miotle, Łódź 2019.pl
dc.referencesWandel G., Studien und Charakteristiken aus Pommerns älterer und neuester Zeit, Anklam 1888.pl
dc.referencesWendt P.J., Sidonia von Borck. Trauerspiel in fünf Aufzügen, Stettin 1874.pl
dc.referencesWijaczka J., Sydonia von Borcke. Najbardziej znana pomorska „czarownica”, Poznań 2023.pl
dc.referenceshttps://bilety.zamek.szczecin.pl/MSI/OrderProduct.aspx?productid=130 (dostęp: 3 I 2025).pl
dc.references1620. Akta Sydonii, https://s1620.eu/pl/ (dostęp: 10 II 2025).pl
dc.contributor.authorEmailjawi@umk.pl
dc.identifier.doi10.18778/1644-857X.24.02.07
dc.relation.volume24


Pliki tej pozycji

Thumbnail
Nazwa:
183-205_Wijaczka.pdf
Rozmiar:
373.9KB
Format:
PDF
Oglądaj/Otwórz

Pozycja umieszczona jest w następujących kolekcjach

Pokaż uproszczony rekord

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Poza zaznaczonymi wyjątkami, licencja tej pozycji opisana jest jako https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0