Effectiveness and Efficiency of Polish Revenue Administration after the 2017 Reform in the Context of Tax Process Digitalisation

Abstract

This article examines whether the 2017 reform establishing the National Revenue Administration (Polish: Krajowa Administracja Skarbowa, abbreviated KAS) and tax process digitalisation improved both collection effectiveness and operational efficiency. The study covers the years 2017–2024 and draws on data from the Ministry of Finance, the Supreme Audit Office, the European Commission, and the OECD. Two research hypotheses were tested. Hypothesis H1 assumed that KAS digitalisation increased VAT collection effectiveness but had an asymmetric impact on the tax system. It neither reduced the CIT gap proportionally nor significantly improved operational efficiency. Hypothesis H2 proposed that digitalisation transformed the KAS supervision model from traditional on-site controls to algorithm-driven verification procedures, encompassing both automated checks and manual verification activities guided by risk profiling.Both hypotheses were confirmed. VAT collection effectiveness improved markedly: the VAT gap decreased from 24.1% to 6.9% and the VAT Revenue Ratio (VRR) increased from 35% to 46%. The CIT gap fell to 33%, while the CIT-Revenue Ratio (CIT-RR) rose only to 18%. The supervision model transformed substantially: traditional controls declined by 59.6%, while verification proceedings increased by 143%. The accuracy rate for selection into audits reached as high as 99.2%. Paradoxically, operational efficiency did not improve: collection costs oscillated around 1.8–2.0 PLN/100 PLN of revenue in recent years, and average proceedings time increased. The article identifies three priorities for further reform: tax regulation stabilisation, investment in human resources, and enhanced monitoring of international profit transfers.

Artykuł analizuje, czy reforma z 2017 roku, powołująca Krajową Administrację Skarbową (KAS), i cyfryzacja procesów podatkowych poprawiły skuteczność poboru i efektywność operacyjną administracji skarbowej. Badanie obejmuje lata 2017–2024 i opiera się na danych Ministerstwa Finansów, NIK, Komisji Europejskiej oraz OECD. Zweryfikowano dwie hipotezy badawcze. Hipoteza H1 zakładała, że cyfryzacja KAS zwiększyła skuteczność poboru VAT, jednak miała asymetryczny wpływ na system podatkowy, nie doprowadzając do proporcjonalnego zmniejszenia luki CIT ani do istotnej poprawy efektywności operacyjnej. Hipoteza H2 stwierdzała, że cyfryzacja procesów podatkowych przekształciła model nadzoru KAS, zastępując kontrole tradycyjne weryfikacjami kierowanymi algorytmami profilu ryzyka, obejmującymi zarówno automatyczne sprawdzenia, jak i docelowe czynności sprawdzające. Obie hipotezy potwierdzono. Skuteczność poboru VAT wzrosła istotnie: luka spadła z 24,1% do 6,9%, wskaźnik VRR wzrósł z 35% do 46%. Luka CIT spadła do 33%, wskaźnik CIT-RR wzrósł zaledwie do 18%. Model nadzoru zmienił się: kontrole tradycyjne spadły o 59,6%, czynności sprawdzające wzrosły o 143%. Precyzja typowania do kontroli wzrosła do poziomu 99,2%. Paradoksalnie efektywność operacyjna nie poprawiła się – koszty poboru kształtowały się w przedziale (1,7–2,0 zł/100 zł), czas postępowań się wydłużył. Artykuł wskazuje trzy priorytety dla dalszych reform: stabilizację regulacji podatkowej, inwestycje w zasoby ludzkie oraz powiększenie zdolności do monitorowania transferów zysków międzynarodowych.