Czynniki determinujące opinię publiczną w Polsce w kwestii przyjęcia euro

Abstract

The aim of the paper is to analyze the attitudes of Poles towards the euro’s adoption in Poland and to identify factors that determine their opinions on this issue. For the analysis, the logit models of a dichotomous variable were constructed separately for each year, based on data from the Flash Eurobarometer surveys. The study covers the period 2020–2022, which is marked by a significant instability due to the COVID-19 pandemic and the outbreak of the full-scale war in Ukraine. During the analyzed period, not only did support for the euro increase, but also knowledge about this currency improved as well as the benefits awareness of using the euro raised. The study demonstrates that two factors had the strongest impact on the Poles’ reluctance to the euro in this period: (1) respondents’ perception that the introduction of the common currency would lead mainly to negative consequences and (2) respondents’ various concerns, for example, about the possibility of price increase, a loss of Poland’s identity and control over economic policy, or difficulties in adapting to the use of the euro. Other factors determining Poles’ attitudes towards the euro include: age, gender, level of education, size of a residence place, and labor market position.

Celem pracy jest analiza poglądów Polaków dotyczących przyjęcia euro w Polsce oraz zidentyfikowanie czynników, które determinują ich stosunek do tej kwestii. Do analiz wykorzystano wyniki badań opinii publicznej Flash Eurobarometer, na podstawie których skonstruowano modele logitowe zmiennej dychotomicznej oddzielnie dla każdego roku. Badaniem objęto okres 2020–2022, który charakteryzował się dużą niestabilnością z powodu pandemii COVID-19 oraz wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie. W analizowanym okresie nie tylko wzrosło poparcie dla euro, ale również poprawił się stan wiedzy na temat tej waluty i zwiększyła świadomość korzyści płynących z posługiwania się euro. Badanie wykazało, że dwa czynniki miały najsilniejszy wpływ na niechęć Polaków wobec euro w tym okresie: (1) przekonanie respondentów o istnieniu głównie negatywnych skutków przyjęcia wspólnej waluty oraz (2) odczuwanie przez respondentów różnego rodzaju obaw dotyczących np. możliwości wzrostu cen, utraty przez Polskę tożsamości oraz kontroli nad polityką gospodarczą czy trudności z przystosowaniem się do stosowania euro. Wśród innych czynników determinujących stosunek Polaków wobec euro należy wymienić: wiek, płeć, poziom wykształcenia, wielkość miejsca zamieszkania oraz pozycję na rynku pracy.