Pokaż uproszczony rekord

Model reprezentacji aktorów społecznych van Leeuwena. Podejście korpusowe

dc.contributor.authorKamasa, Victoria
dc.contributor.authorTomczak-Boczko, Justyna
dc.date.accessioned2026-05-28T12:36:14Z
dc.date.available2026-05-28T12:36:14Z
dc.date.issued2026-05-31
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/58412
dc.description.abstractThis article focuses on Theo van Leeuwen’s Social Actor Network model as a framework for analysing the representation of participants in social practices in discourse. It outlines the core assumptions of the model and systematically discusses its main analytical categories, illustrating each one with examples from previous research. The study then proposes a corpus-based operationalisation of these categories using the Corpus Query Language (CQL), which enables their identification in large-scale textual datasets. The proposed procedures are demonstrated with examples drawn from press corpora concerning the representation of People on the Move at the Polish-Belarusian and Polish-Ukrainian borders in 2021–2022. The article combines theoretical reflection with methodological innovation, showing how corpus-linguistic techniques can support the analysis of social actor representations in extensive collections of texts.en
dc.description.abstractArtykuł przedstawia model reprezentacji aktorów społecznych (MRAS, ang. Social Actor Network) Theo van Leeuwena jako narzędzie do analizy sposobów konstruowania uczestników praktyk społecznych w dyskursie. Autorki rozpoczynają od syntetycznego omówienia kluczowych założeń modelu, po czym przechodzą do szczegółowej prezentacji zaproponowanych przez van Leeuwena kategorii analitycznych. Każdą z nich osadzają w praktyce badawczej, ilustrując przykładami z dotychczasowych analiz wykorzystujących MRAS. Następnie proponują ich operacjonalizację z użyciem języka zapytań korpusowych (CQL), pokazując, jak abstrakcyjne kategorie analityczne można przełożyć na konkretne procedury badawcze. Przyjęte rozwiązania umożliwiają systematyczne wyszukiwanie i eksplorację zróżnicowanych form reprezentacji aktorów społecznych w dużych zbiorach tekstów. Każda operacjonalizacja ilustrowana jest przykładami z korpusu tekstów prasowych dotyczących Osób w drodze na granicach polsko-białoruskiej i polsko-ukraińskiej w latach 2021–2022. Artykuł łączy refleksję teoretyczną z rygorem metodologicznym analizy korpusowej, oferując zarówno klarowne wprowadzenie do MRAS, jak i zestaw praktycznych narzędzi do jego zastosowania w badaniach empirycznych wspierających analizę jakościową.pl
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl
dc.relation.ispartofseriesPrzegląd Socjologii Jakościowej;2pl
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
dc.subjectkrytyczna analiza dyskursupl
dc.subjectreprezentacja aktorów społecznychpl
dc.subjectwspierana korpusowo analizapl
dc.subjectcritical discourse analysisen
dc.subjectsocial actors’ representationen
dc.subjectcorpus-assisted discourse analysisen
dc.titleModel reprezentacji aktorów społecznych van Leeuwena. Podejście korpusowepl
dc.title.alternativeVan Leeuwen’s Social Actors Network: The Corpus Approachen
dc.typeArticle
dc.page.number6-31
dc.contributor.authorAffiliationKamasa, Victoria - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniupl
dc.contributor.authorAffiliationTomczak-Boczko, Justyna - Uniwersytet Szczecińskipl
dc.identifier.eissn1733-8069
dc.referencesAkinseye Tolulope (2024), Social Actors’ Representations in Newspaper Headlines on Domestic Violence against Men and Women in Sub-Saharan, Africa, „Athens Journal of Mass Media and Communications”, vol. 10(4), s. 233–258, https://www.athensjournals.gr/media/2024-10-4-3-Akinseye.pdf (dostęp: 7.10.2025).pl
dc.referencesAkinseye Tolulope (2025), A Corpus-Assisted Critical Discourse Analysis of Social Actors and Actions in Newspaper Reportage on Domestic Violence in Nigeria, „Corpus-based Studies across Humanities”, vol. 3(2), s. 369–392, https://doi.org/10.1515/csh-2025-0013pl
dc.referencesBednarek Monika (2020), Invisible or high-risk: Computer-assisted discourse analysis of references to Aboriginal and Torres Strait Islander people(s) and issues in a newspaper corpus about diabetes, „PLoS ONE”, vol. 15(6), e0234486, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0234486pl
dc.referencesBooth Amy (2023), Fractured in-group identity (re)negotiation in an online white nationalist forum, „Applied Corpus Linguistics”, vol. 3(3), 100062, https://doi.org/10.1016/j.acorp.2023.100062pl
dc.referencesCaliendo Giuditta (2017), Representing the Camorra as a Global Criminal Entity: A Multimodal Discourse Analysis, „I-LanD Journal: Identity, Language and Diversity”, no. 1, s. 15–37, https://www.academia.edu/34618291/Balirano_G_Caliendo_G_Sambre_P_eds_2017_The_Discursive_Representation_of_Globalised_Organised_Crime_Crossing_Borders_of_Languages_and_Cultures (dostęp: 7.10.2025).pl
dc.referencesDziob Agnieszka, Piasecki Maciej, Rudnicka Ewa (2019), plWordNet 4.1 – a Linguistically Motivated, Corpus-based Bilingual Resource, [w:] Piek Vossen, Christiane Fellbaum (red.), Proceedings of the 10th Global Wordnet Conference, Wrocław: Global Wordnet Association, s. 353–362, https://doi.org/10.18653/v1/2019.gwc-1.45pl
dc.referencesGong Jiankun, Firdaus Amira, Aksar Iffat Ali, Alivi Mumtaz Aini, Xu Jinghong (2023), Intertextuality and ideology: Social actor’s representation in handling of COVID-19 from China daily, „Journalism”, vol. 24, s. 2741–2761, https://doi.org/10.1177/14648849231157243pl
dc.referencesJakubíček Miloš, Kilgarriff Adam, McCarthy Diana, Rychlý Pavel (2010), Fast syntactic searching in very large corpora for many languages, [w:] Ryo Otoguro, Kiyoshi Ishikawa, Hiroshi Umemoto, Kei Yoshimoto, Yasunari Harada (red.), Proceedings of the 24th Pacific Asia Conference on Language, Information and Computation, Tokyo: Institute of Digital Enhancement of Cognitive Processing, Waseda University, s. 741–747, https://aclanthology.org/Y10-1086.pdf (dostęp: 7.10.2025).pl
dc.referencesJaszczyk-Grzyb Magdalena, Szczepaniak-Kozak Anna, Adamczak-Krysztofowicz Sylwia (2023), A corpus-assisted critical discourse analysis of hate speech in German and Polish social media posts, „Moderna Språk”, vol. 117(1), s. 44–71, https://doi.org/10.58221/mosp.v117i1.11518pl
dc.referencesKabgani Sajad (2013), The Representation of Muslim Women in Non-Islamic Media: A Critical Discourse Analysis Study on Guardian, „International Journal of Women’s Research”, vol. 2(1), s. 57–78, https://www.researchgate.net/publication/239522538_The_Representation_of_Muslim_Women_in_Non-Islamic_Media_A_Critical_Discourse_Analysis_Study_on_Guardian (dostęp: 7.10.2025).pl
dc.referencesKamasa Victoria (2013), Rodzina w dyskursie polskiego Kościoła katolickiego. Badania korpusowe z perspektywy Krytycznej Analizy Dyskursu, „Socjolingwistyka”, vol. 27, s. 139–152, http://hdl.handle.net/10593/10319 (dostęp: 7.10.2025).pl
dc.referencesKieraś Witold, Kobyliński Łukasz (2021), Korpusomat – stan obecny i przyszłość projektu, „Język Polski”, R. CI, z. 2, s. 49–58, https://doi.org/10.31286/JP.101.2.4pl
dc.referencesKieraś Witold, Kobyliński Łukasz, Ogrodniczuk Maciej (2018), Korpusomat – a Tool for Creating Searchable Morphosyntactically Tagged Corpora, „Computational Methods in Science and Technology”, vol. 24(1), s. 21–27, https://doi.org/10.12921/cmst.2018.0000005pl
dc.referencesKilgarriff Adam, Baisa Vít, Bušta Jan, Jakubíček Miloš, Kovář Vojtěch, Michelfeit Jan, Rychlý Pavel, Suchomel Vít (2014), The Sketch Engine: ten years on, „Lexicography”, vol. 1, s. 7–36, https://link.springer.com/article/10.1007/s40607-014-0009-9 (dostęp: 7.10.2025).pl
dc.referencesKilgarriff Adam, Rychlý Pavel, Smrž Pavel, Tugwell David (2004), The Sketch Engine, [w:] Geoffrey Williams, Sandra Vessier (red.), Proceedings of the 11th EURALEX International Congress, Lorient: Université de Bretagne-Sud, s. 105–116, http://www.sketchengine.co.uk/wp-content/uploads/The_Sketch_Engine_2004.pdf (dostęp: 7.10.2025).pl
dc.referencesKrendel Alexandra, McGlashan Mark, Koller Veronika (2022), The representation of gendered social actors across five manosphere communities on Reddit, „Corpora”, vol. 17(2), s. 291–321, https://doi.org/10.3366/cor.2022.0257pl
dc.referencesLeeuwen Theo van (2008), Discourse and Practice. New Tools for Critical Discourse Analysis, Oxford: Oxford University Press.pl
dc.referencesLeeuwen Theo van (2009), Discourse as the Recontextualization of Social Practice: A Guide, [w:] Ruth Wodak, Michael Meyer (red.), Methods of critical discourse analysis, London–Thousand Oaks: Sage, s. 161–179.pl
dc.referencesMandes Sławomir, Karlińska Agnieszka (2024), W stronę nowej metodologii analizy treści. Podobieństwa i różnice pomiędzy modelowaniem tematycznym i jakościową analizą treści, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. XX, nr 4, s. 118–143, https://doi.org/10.18778/1733-8069.20.4.06pl
dc.referencesNguyen Minh Hieu, Clancy Brian (2025), Representations of LGBT people in Vietnamese online newspapers: A corpus-assisted critical discourse study, „Discourse & Society”, vol. 37(2), s. 1–12, https://doi.org/10.1177/09579265251354856pl
dc.referencesOgrodniczuk Maciej (2018), Polish Parliamentary Corpus, CLARIN-PL digital repository, http://hdl.handle.net/11321/467 (dostęp: 7.10.2025).pl
dc.referencesOleksy Marcin, Ropiak Norbert, Walkowiak Tomasz (2021), Automated anonymization of text documents in Polish, „Procedia Computer Science”, vol. 192, s. 1323–1333, https://doi.org/10.1016/j.procs.2021.08.136pl
dc.referencesPeled-Elhanan Nurit (2010), Legitimation of massacres in Israeli school history books, „Discourse & Society”, vol. 21(4), s. 377–404, https://doi.org/10.1177/0957926510366195pl
dc.referencesPlisiecki Hubert, Kwiatkowska Agnieszka (2024), Discovering Representations of Democracy in Big Data: Purposive Semantic Sample Selection for Qualitative and Mixed-Methods Research, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. XX, nr 4, s. 18–43, https://doi.org/10.18778/1733-8069.20.4.02pl
dc.referencesPrzepiórkowski Adam, Bańko Mirosław, Górski Rafał L., Lewandowska-Tomaszczyk Barbara, Łaziński Marek (2012), Narodowy korpus języka polskiego, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego”, nr 47, s. 47–55, http://pracownicy.uwm.edu.pl/aleksander.kiklewicz/warianty_jezyka.pdf#page=47 (dostęp: 7.10.2025).pl
dc.referencesReisigl Martin (2010), Dyskryminacja w dyskursach, „Tekst i dyskurs. Text und diskurs”, nr 3, s. 27–61, https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/tekst-i-dyskurs-text-und-diskurs/2010-tom-3/tekst_i_dyskurs_text_und_diskurs-r2010-t3-s27-61.pdf (dostęp: 7.10.2025).pl
dc.referencesRoohani Ali (2014), Male and Female Social Actor Representation in Four Corners 4: A Critical Discourse Perspective, „Iranian Journal of Research in English Language Teaching”, vol. 2(2), s. 24–35.pl
dc.referencesSahragard Rahman, Davatgarzadeh G. (2010), The Representation of Social Actors In Interchange Third Edition Series: A Critical Discourse Analysis, „The Journal of Teaching Language Skills (JTLS)”, vol. 2(1), s. 67–89.pl
dc.referencesSalami Ali, Ghajarieh Amir (2016), Culture and Gender Representation in Iranian School Textbooks, „Sexuality & Culture”, vol. 20, s. 69–84, https://doi.org/10.1007/s12119-015-9310-5pl
dc.referencesTessuto Girolamo (2017), Woman Robbed and Punched on London Street: Linguistic and Discursive Representation of Offender and Victim Social Actors in Crime News Headlines, „I-LanD Journal: Identity, Language and Diversity”, vol. 1, s. 103–125.pl
dc.referencesTomczak-Boczko Justyna (2023), If not a ‘macho’, then who did it? Social actors and the violence of Mexico, „Discourse & Society”, vol. 34(4), s. 485–501, https://doi.org/10.1177/09579265221137194pl
dc.referencesTomczak-Boczko Justyna (2025), Maska macho. Językoznawcze poszukiwania współczesnych modeli męskości w Meksyku, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.pl
dc.referencesTomczak-Boczko Justyna, Gołębiowska Klaudia, Górny Maciej (2023), Who is a ‘true refugee’? Polish political discourse in 2021–2022, „Discourse Studies”, vol. 25(6), s. 799–822, https://doi.org/10.1177/14614456231187488pl
dc.referencesTrafas Zofia, Kamasa Victoria (2025), Dwie granice, dwa światy? Wspierana korpusowo analiza dyskursywnych reprezentacji migrantów na granicy polsko-białoruskiej i polsko-ukraińskiej, „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, nr 2(196), s. 81–104, http://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.014.21828pl
dc.referencesTrent John (2012), The internationalization of tertiary education in Asia: Language, identity and conflict, „Journal of Research in International Education”, vol. 11(1), s. 50–69, https://doi.org/10.1177/1475240911434339pl
dc.referencesTroszyński Marek (2024), Badania dyskursu wspomagane korpusowo (CADS) jako wsparcie jakościowej analizy treści. Studium przypadku wykorzystania programu SketchEngine w badaniach dyskursu, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. XX, nr 4, s. 44–67, https://doi.org/10.18778/1733-8069.20.4.03pl
dc.referencesWinkler Ingo (2011), The Representation of Social Actors in Corporate Codes of Ethics. How Code Language Positions Internal Actors, „Journal of Business Ethics”, vol. 101, s. 653–665, http://doi.org/10.1007/s10551-011-0762-8pl
dc.referencesZhang Jiayu, Sun Chengzhi, Hu Ying (2022), Representing victims and victimizers: An analysis of #MeToo movement related reports, „Women’s Studies International Forum”, vol. 90, 102553, https://doi.org/10.1016/j.wsif.2021.102553pl
dc.referencesZimnica-Kuzioła Emilia (2025), Doświadczenie choroby Alzheimera jako topos w filmowym dyskursie ostatniej dekady, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. XXI, nr 2, s. 45–65, https://doi.org/10.18778/1733-8069.21.2.03pl
dc.contributor.authorEmailKamasa, Victoria - vkamasa@amu.edu.pl
dc.contributor.authorEmailTomczak-Boczko, Justyna - justyna.tomczak-boczko@usz.edu.pl
dc.identifier.doi10.18778/1733-8069.22.2.01
dc.relation.volume22


Pliki tej pozycji

Thumbnail
Nazwa:
6-31_Kamasa_Tomczak-Boczko.pdf
Rozmiar:
1.949MB
Format:
PDF
Oglądaj/Otwórz

Pozycja umieszczona jest w następujących kolekcjach

Pokaż uproszczony rekord

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Poza zaznaczonymi wyjątkami, licencja tej pozycji opisana jest jako https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0